۰۲۱ - ۸۸۰۰۱۳۶۱ info [@ ] scia.ir امروز : ۲۱ آذر ۱۳۹۶

نگاهی به شیوع بیماری پوکی استخوان در دنیا و ایران ۱۴ اسفند ۱۳۸۹

خانه > آموزشی, مقالات آموزشی بهداشت عمومی > نگاهی به شیوع بیماری پوکی استخوان در دنیا و ایران

تحقیق منتشر شده در نشریه سازمان بهداشت جهانی می گوید حدود ۴۰ درصد زنان و ۱۰ درصد مردان در طول زندگی خود با خطر ابتلا به پوکی استخوان مواجهند.

پوکی استخوان یا ” استئوپروز ” بیماری خاموش، نامیده می شود، چرا که در آن، استخوان ها بدون هیچ علامتی پوک می شوند و وقتی علائم درد و شکستگی بروز پیدا می کند که بیماری در مرحله پیشرفته است. حتر اگر شکستگی در استخوانهای اندامها رخ ندهد، پس از گذشت سالیان، علائمی چون درد کمر و خمیدگی قامت ایجاد می شود  که ناشی از شکستگی یا بهتر است بگوییم خردشدگی استخوان مهر ه های کمری است.

پوکی استخوان در واقع خالی شدن استخوان از مواد سازنده آن است. در این بیماری گاهی فرد در تمام استخوان های خود احساس درد و سوزش می کند و گاهی حتی فرد متوجه شکستن استخوان هم نمی شود، چنان که گاهی فشارهای کوچک مثل خم شدن یا بلند کردن یک وسیله سنگین یا حتی سرفه می تواند موجب شکستگی استخوان شود.

طبق پیش بینی سازمان بهداشت جهانی، این بیماری در سرتاسر دنیا در حال افزایش است، این در حالی است که تا ۲۰ سال پیش نادیده گرفته می شد که بعلت نداشتن راهی برای اندازه گیری دانسیته استخوان و درمان بیماری بود.

آمارها می گویند در ایران در طول یک سال، شاهد از دست دادن ۳۶ هزار و ۷۶۱ سال از عمر کل جامعه به علت این بیماری هستیم.

پوکی استخوان در کشور ما:

اطلاعات در مورد شیوع پوکی استخوان در مناطق مختلف دنیا هنوز محدود است، به خصوص در کشورهای در حال توسعه ، آمار دقیقی وجود ندارد. شیوع این بیماری از کشوری به کشور دیگر یا حتی در مناطق مختل داخل یک کشور متفاوت است و بستگی به نژاد، وضعیت تغذیه ، فعالیت بدنی، سبک زندگی، بیماری ها و مصرف داروها و سابقه ابتلا در خانواده به این بیماری و مصرف دخانیات دارد.

با این حال، بعضی مطالعات در سطح محدود انجام شده است که  می تواند تا حدودی وضعیت کشور ما را در مقایسه با کشورهای دیگر روشن کند. مطابق آمار موجود، متوسط تراکم استخوان افراد سالم کشور ما در مقایسه با افراد ژاپنی حدود سه و نه دهم   درصد بالاتر و چهارو شش دهم   از آمریکا کمتر است. این در حالی است که آمارها در کشور آمریکا نشان می دهد حدود  ۵۵ درصد  آمریکایی ها  به خصوص زنان ، در معرض خطر شکستگی و پوکی  استخوان هستندخطر شکستگی و پوکی استخوان هستند و حدود ۸ میلیون زن و ۲ میلیون مرد در آمریکا پوکی استخوان دارند.

مطالعه ای که چندی پیش توسط وزارت بهداشت انجام شده نشان میدهد ۴۷ درصد زنان و ۴۴ درصد مردان بالای ۵۰ سال در ایران دچار کمبود تراکم استخوان هستند وچهار و شش دهم درصد  افراد ۲۰ تا ۷۰ سال در ایران به پوکی استخوان در ستون فقرات مبتلا هستند. همچنین از هر ۴ زن ایرانی بالای ۵۰ سال، یک نفر به پوکی استخوان مبتلاست. این در حالی است که آمارهای جهانی، فاصله معنی داری با آمار کشور ما دارد. در سرتاسر دنیا از هر ۳ زن، یک زن  و از هر ۵ مرد یک مرد بالای ۵۰ سال دچار پوکی استخوان هستند.

مطالعه دیگری در ایران نشان داده است نیمی از زنان بالای ۴۵ سال و ۹۰درصد زنان بالای ۷۵ سال در ایران به پوکی استخوان مبتلا هستند.

تفاوت زنان و مردان :

میزان پوکی استخوان در زنان، ۴ برابر مردان ذکر شده است و شکستگی ناشی از آن در زنان، تقریبا” دو برابر مردان شایع است. البته از ۷۵ سالگی به بعد، پوکی استخوان در زنان و مردان به یک اندازه شایع است ولی این بیماری ، اغلب بیماری زنان شناخته می شود. زنانی که زودتر دچار عادت ماهانه و دیرتر یائسه شوند، احتمال بروز بیماری در آنها کمتر است. تحقیق منتشر شده در نشریه سازمان بهداشت جهانی می گوید حدود ۴۰ درصد زنان و ۱۰ درصد مردان در طول زندگی خود با خطر ابتلا به این بیماری مواجهند.

آمار شکستگی استخوانها :

مهم ترین عارضه پوکی استخوان، شکستگی است. بیشترین شکستگی در این بیماری، در ناحیه مفصل ران در محل اتصال به لگن و در ستون فقرات که معمولا” وزن بدن را تحمل می کنند رخ می دهد. شکستگی در ناحیه مچ دست نیز شایع است. در ناحیه لگن در اثر زمین خوردگی شستگی ایجاد می شود . که سبب ناتوانی شدید و حتی مرگ پس از جراحی می شود.

آمارها در ایران می گویند ۵۰درصدافراد مبتلا به پوکی استخوان شکستگی ران داشته اند که پس از این اتفاق، ۲۰درصد از نظر زندگی وابسته به دیگران شدند و ۲۰درصد دیگر زندگی شان به خطر افتاد. طبق این آمار، در یک سال، ۵ هزار شکستگی در استخوان ران در زنان و۵۰۰ مورد شکستگی در ستون فقرات و ۲ هزار شکستگی در ناحیه مچ اتفاق   می افتد.

این در حالی است که مطابق آمار سال ۲۰۰۳ در آمریکا هر ساله حدود یک و نیم  میلیون نفر  یعنی ۴ نفر از هر ۱۰ زن دچار شکستگی استخوان شده و حدود ۲۰درصد در سال فوت می کنند. در آمریکا، موارد شکستگی ناشی از پوکی استخوان از بیماری هایی مثل سرطان و بیماری قلبی در افراد بالای ۶۵ سال شایع تر است. در آمریکای شمالی ، اروپا، اقیانوسیه، استرالیا و نیوزیلند عمدتا” شکستگی در مفصل ران شایع است.

آینده پوکی استخوان :

بر اساس تغییرات سالهای اخیر در میزان این بیماری در نقاط مختلف دنیا پیش بینی می شود این بیماری در ۶۰ سال آینده در بعضی مناطق که این بیماری شیوع کمتری داشته رو به افزایش خواهد بود و بر عکس، مثلا” امروزه آمریکای شمالی و اروپا نیمی از موارد شکستگی مفصل ران را در افراد مسن شامل می شوند ولی با اقدامات پیشگیرانه ای که در حال حاضر روی دختران جوان متمرکز شده است، تا سال ۲۰۵۰ این میزان به یک چهارم خواهد رسید. این درحالی است که پیش بینی می شود در آسیا و آمریکاری لاتین، شیوع پوکی استخوان همچنان رو به افزایش باشد.

مصرف بالای جوش شیرین در ایران :

کلسیم و ویتامین D دو ماده مغذی لازم برای استحکام استخوانها هستند و جوش شیرین مصرف شده در نانها، یک عامل کمبود کلسیم و زمینه ساز پوکی استخوان است. مطابق اظهارات دکتر صفوی مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت – جوش شیرین در نان، عامل اصلی کمبود کلسیم در ایران است و ۵۸ میلیون نفر در کشور از کمبود کلسیم رنج    می برند.  بیشترین مصرف جوش شیرین، اول در تهران و سپس در گیلان، مازندران ، قم و مرکزی است.

این در حالی است که نان یکی از مهمترین منابع تغذیه مردم کشورمان است، بطوری که ۴۳ تا ۵۸ درصد انرژی و ۵۶ درصد پروتئین مورد نیاز افراد جامعه را تامین می کند. از طرفی مصرف مواد لبنی در کشور ما بسیار محدود است، بنابراین نیاز به آموزش اصلاح عادات غذایی در زمینه مصرف لبنیات در خانواده ها از طریق متخصصین و پزشکان احساس می شود.

این اصلاح عادات غذایی باید از دوران کودکی شروع شود و طرح توزیع شیر رایگان در مدارس نیز بر همین اساس است. آمار نشان می دهد ۷۰ تا ۸۰درصد افراد جامعه ما از کمبود شدید یا خفیف ویتامین D مصرف کنند. نکته قابل توجه برای دختران جوان این است که بیشترین رشد استخوان در سنین بین ۱۱ تا ۱۷ سالگی است و تا ۳۰ سالگی بر دانسیته استخوانهای بدن افزوده می شود، بنابراین در سنین جوانی باید برای پوکی استخوان فکری کرد و نباید فراموش کرد الگوهای مدرن امروزی برای زیبایی اندام مانند مانکن ها و نیز پیروی از شیوه های جدید لاغری، میتواند به استخوانهای دختران آسیب بزند و زمینه ای برای خطر پوکی استخوان در سالهای بعد باشد.

منبع: روزنامه همشهری

منبع:
دیدگاهتان را بنویسید نظرات کاربران
  1. بدون دیدگاه
  1. بدون بازتاب

سازمان بهزیستی کشور موظف است با ایجاد ساز و کار مناسب، نسبت به قیمومت افراد معلول اقدام نماید. دادگاه ها موظفند در نصب یا عزل قیم افراد معلول، صرفا از طریق سازمان مذکور عمل و مبادرت به صدور حکم نمایند